İsa Allahın oğlu deyil, Allahın Peyğəmbəridir

10 / 10 · 10 dəq oxu

Nəticə

Kitab boyunca göstərdiyimiz həqiqət, İsa Peyğəmbərin gətirdiyi dinin, “Allaha, Onu tək ilah qəbul edərək iman etməyi tələb edən haqq din” olmasıdır. Lakin bu mübarək insanın təbliğ etdiyi şeylər, onun Allah Qatına alınmasından sonra, əslindən uzaqlaşdırılmış, həqiqi İsəviliyin yerində isə, “təslis və kəffarə kimi” batil fəlsəfələri əsas götürən yeni bir inanc yaradılmışdır və bu inanc insanlara “heç düşünmədən, sorğu-sual etmədən, araşdırmadan” qəbul edilməli olan “mütləq bir qanun” kimi təqdim edilmişdir.

Lakin insanlar məclislərdə “səs çoxluğuyla” qəbul edilən bu yanlış inancları artıq sorğu-sual etməyə başlayıblar. Keçmişdə təslis inancı haqqında şübhələrini dilə gətirənlər, inkvizisiya məhkəmələrinə çıxarılır, ölüm cəzasına məhkum edildiyi halda, artıq bu mübahisələr cinayət olmaqdan kənara çıxmışdır. Əsrlər boyunca barəsində danışılmayan, müzakirə aparılmayan təslis inancının, xristianların müqəddəs mətnlərində mövcud olmadığı, bu inancın İsa Peyğəmbərdən 3 əsr sonra xristianlığa daxil olduğu hər mühitdə dilə gətirilməyə başlanılmışdır.

Kitab boyunca da nümunələrini gördüyümüz müxtəlif ilahiyyatçılar, yazıçılar, tədqiqatçılar insanlara həqiqi xristianlıqdan danışırlar. Təslis inancını rədd edən müxtəlif müstəqil kilsələr də dünyanın hər tərəfində insanlara təslis inancı haqqındakı həqiqətləri vəz edirlər. Bu prosesin son illərdə daha da sürətlənməsinin isə, çox mühüm bir səbəbi var: Xristianlığın bütün yanlış inanclarından təmizlənib əslinə qayıdacağı vaxt yaxınlaşmışdır.

Yaşadığımız Axırzaman, bütün iman sahibləri üçün çox müqəddəs və müjdəli zamandır. Çünki, Rəbbimiz iki min il aradan sonra, Axırzamanda elçisini yenidən dünyaya göndərəcəyini müjdələmişdir. Bu elçi, İsa Peyğəmbərdir. Bu xüsusilə də xristianlar üçün çox mühüm müjdədir. Çünki iki min ildən indiyədək əslindən uzaqlaşan xristianlığı əslinə qaytara biləcək yeganə insan İsa Peyğəmbərdir. Xristianlıq İsa Peyğəmbər vasitəsilə “həqiqi İsəvilik”, İsa Peyğəmbərə tabe olanlarsa “həqiqi İsəvilər” olacaqlar.

Quran ayələrində İsa Peyğəmbərin yer üzünə ikinci dəfə gəlməsi müxtəlif əlamətlərlə bizə bildirilir. Peyğəmbərimizin də: “…Vallah, mütləq və mütləq Məryəm oğlu İsa enəcək, özü də, ədalətli bir hakim, ədalətli bir hökmdar olaraq…” (Sahih-i Müslim bi Şerhin-Nevevi, II cild, səh.192) kimi bir çox hədisində İsa Peyğəmbərin gəldiyi vaxt edəcəyi şeylər və o dövrün xüsusiyyətləri müxtəlif nümunələrlə bildirilir. Hədislərdə bildirildiyinə görə, İsa Peyğəmbər gəldikdə; İsəviliyi əslinə qaytardıqdan sonra dünya üzərində hakim olan inkarçı sistemi yox edəcək və bundan sonra insanlar dəstə-dəstə din əxlaqını yaşamağa üz tutacaqlar. Həqiqi din əxlaqının yaşanması insanlara həm mənəvi, həm maddi cəhətdən rahatlıq bəxş edəcək. Dünyadakı bütün qarşıdurma və müharibələr sona çatacaq, bütün anlaşmazlıqlar sakit üsullarla həll olunacaq. Əxlaq pozuntularından qaynaqlanan narahatlıq və qorxuların yerini əmin-amanlıq alacaq. Ədalət bütün dünyaya hakim olacaq, insanlar dünyanın harasına Bütün iman edənlər kimi bizim də arzumuz, Rəbbimizin bizə İsa Peyğəmbərlə qarşılaşma şərəfini bəxş etməsi və onun gəlişindən əvvəlki bu dövrdə, mübarək qonağımızı qarşılamaq üçün ən gözəl hazırlığı görməyimizi bizə nəsib etməsidir. İstəyimiz xristian qardaşlarımızın da İncildə: “…Sizdən göyə alınan bu İsa, göyə getdiyini necə gördünüzsə, eynilə geri gələcəkdir” (Elçilerin İşleri, 1:11) şəklində verilən bu müjdəylə sevinmələri və təslis yanılmasını görüb şərik qoşmadan Allaha üz tutmalarıdır.

Qeydlər

  1. Erwin Roy Gane, The Arian or Anti-Trinitarian Views Presented in Seventh-day Adventist Literature and the Ellen G.

White Answer; http://www.sdanet.org/atissue/trinity/gane-thesis/index.htm 2. The New Catholic Encyclopedia, XIV cild, səh. 295, http://www.triumphpro.com/trinity_disproved_2(word6).htm 3. Muhammed Ata’ur Rahim and Ahmad Thomson, Jesus Prophet of Islam, Revised Edition, Ta-Ha Publishers Ltd, noyabr 1996, London, səh. 93 4. Fazal Ahmad, “Arius: The Trinity Controversy in the Church”, The Review of Religions, London, sentyabr 1996 5. Athanas., Hist. Tr.; P Johnson. History of Christianity, Pelican Books 1976, səh. 89 6. Fazal Ahmad, “Arius: The Trinity Controversy in the Church”, The Review of Religions 7. “The First Council of Nicaea”, The Catholic Encyclopedia, copyright © 1913 by the Encyclopedia Press, Inc. Electronic version copyright © 1996 by New Advent, Inc. http://www.newadvent.org/cathen/11044a.htm 8. Michael Baigent, Richard Leigh, Henry Lincoln, The Messianic Legacy, Corgi Books, London, 1991. Səh. 66 9. Prof. Dr. Mehmet Aydın, Müslümanların Hristiyanlara Karşı Yazdığı Reddiyeler ve Tartışma Konuları, Türkiye Diyanet Vakfı nəşriyyatı, Ankara 1998, səh. 96 10. Mahmut Aydın, İsa Tanrı mı İnsan mı?, Dinler Arası Diyalog Bağlamında İsa- Mesih’in Konumu Sorunu, İz nəşriyyat, səh. 47 11. Nəsrani termini, Əhdi-Cədidin “Həvarilərin İşləri” kitabında işlədilir. Burada ənənəpərəst yəhudilər, İsa Peyğəmbərin tələblərini təsvir etmək üçün “nəsrani təriqəti” deyimindən istifadə edirlər. (24:5) Termin dövrün yəhudi və xristian mənbələrində də işlədilir.

  1. Tövratda Musa Peyğəmbərin belə dediyi yazılmışdır: “Allahınız Rəbb sizə, öz soydaşlarınız arasından mənim kimi bir peyğəmbər göndərəcək. Onun sizə söyləyəcəyi hər sözü dinləyin. O peyğəmbəri dinləməyənlər, Allahın firqəsindən çıxarılıb yox ediləcək”. (Tesniye, 18:15)

  2. Michael Baigent, Richard Leigh, Henry Lincoln, The Messianic Legacy, səh. 136 14. Irenaeus, Adversus Haereses, 1:26; Michael Baigent, Richard Leigh, Henry Lincoln, 15. Epiphanius. Contra Octoaginta Haereses, xxx, səh. 45; Michael Baigent, Richard 16. David van Biema, The Lost Gospels, Time, 22 dekabr 2003 17. Mahmut Aydın, Yahudi Bir Peygamberden Gentile Tanrıya: İsa’nın Tanrısallaştırılma Süreci, İslamiyat III (2000), 4-cü buraxılış, səh. 51 18. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, Penguin Books, İngiltərə, səh. 58-59 19. Mahmut Aydın, Tarihsel İsa, İmanın Mesih’inden Tarihin İsa’sına, Ankara Okulu nəşriyyatı, Ankara, 2002, səh. 47-48. Rudolf Bultman, History of the Synoptic Tradition, səh.127 20. Mahmut Aydın, Tarihsel İsa, İmanın Mesih’inden Tarihin İsa’sına, səh. 51. Rudolf Bultman, Theology of the New Testament, I, səh. 51 21. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 63 22. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 63 23. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 64 24. Paula Fredriksen, From Jesus to Christ, The Origins of the New Testament, Images of Jesus, Second Edition, Yale University Press, səh. 3 25. Paula Fredriksen, From Jesus to Christ, The Origins of the New Testament, Images of Jesus, səh. 5 26. Marcus J. Borg, The Historical Study of Jesus and Christian Origins, səh. 144. John Dominic Crossan, The Birth of Christianity, Discovering what happened in the years immediately after the execution of Jesus, Harper SanFransisco, 1998, səh. 140 27. Barry, W. Henaut, Oral Tradition and the Gospels, səh. 295, 296-297, 299, 304. John Dominic Crossan, The Birth of Christianity, Discovering what happened in the years immediately after the execution of Jesus, Harper SanFransisco, 1998, səh. 403 28. Mahmut Aydın, Yahudi Bir Peygamberden Gentile Tanrıya: İsa’nın Tanrısallaştırılma Süreci, İslamiyat, III (2000), 4-cü buraxılış, səh. 51 29. Örneğin bkz. Hugh Schonfield. The Passover Plot. A New Interpretation of the Life and Death of Jesus. Element Books Limited, London, 1996. səh. 259 30. Lütfi Ekinci, John Gilchrist. Evet, Kitabı Mukaddes Tanrı Sözüdür: Kitap Ehli’nden Sorulara Yanıtlar. Müjde nəşriyyatı, İstanbul, 1993. Səh. 240. http://isamesih.org/doc/kitabi_mukaddes/bolum_7.php3#4 31. John Dominic Crossan & Richard G. Watts, Who is Jesus? Answers to Your Questions About the Historical Jesus, Westminster John Knox Press, London, 1996, səh. 3-4 32. Paula Fredriksen, From Jesus to Christ, The Origins of the New Testament, Images 33. Jim Walker, “Did A Historical Jesus Exist”, http://freethought.mbdojo.com/didjesusexist.html 34. Jim Walker, “Did A Historical Jesus Exist”, http://freethought.mbdojo.com/didjesusexist.html 35. Jim Walker, “Did A Historical Jesus Exist”, http://freethought.mbdojo.com/didjesusexist.html 36. Jim Walker, “Did A Historical Jesus Exist”, http://freethought.mbdojo.com/didjesusexist.html 37.

Did A Historical Jesus Exist, Jim Walker, http://freethought.mbdojo.com/didjesusexist.html 38. Time, 8 aprel 1996. http://freethought.mbdojo.com/didjesusexist.html 39. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 57 40. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 69 41. Maurice Casey, From Jewish Prophet to Gentile God, The Origins and Development of New Testament Christology, James Clarke and Co. Ltd., Cambridge, 1991, səh. 25 42.

James Still, “The Gospel of John and the Hellenization of Jesus”. http://www.sullivan-county.com/news/mine/john_gospel.htm 43.

James Still, “The Gospel of John and the Hellenization of Jesus”, http://www.sullivan-county.com/news/mine/john_gospel.htm 44.

James Still, “The Gospel of John and the Hellenization of Jesus”, http://www.sullivan-county.com/news/mine/john_gospel.htm 45. Thedore Zahn, The Articles of Apostles’ Creed, 1899, səh. 33-37 46. Duncan Heaster, Jesus Christ and the Trinity, What Does the Bible Say? The Transcript of A Debate, 1988, http://www.carelinks.net/books/dh/dbb/1-1.htm 47. Mahmut Aydın, İsa Tanrı mı İnsan mı?, Dinler Arası Diyalog Bağlamında İsa- Mesih’in Konumu Sorunu, İz nəşriyyatı, səh.118, John Hick, The Rainbow of Faiths, səh. 95- 48. Maurice Casey, From Jewish Prophet to Gentile God, The Origins and Development of New Testament Christology, səh. 47 49. John Hick, The Metaphor of God Incarnate, Christology in a Pluralistic Age, 50. John Hick, The Metaphor of God Incarnate, Christology in a Pluralistic Age, səh. 2 51. John Hick, The Metaphor of God Incarnate, Christology in a Pluralistic Age, səh. 27 52. “Son of God”. The Catholic Encyclopedia, copyright © 1913 by the Encyclopedia Press, Inc. Electronic version copyright © 1996 by New Advent, Inc. http://www.newadvent.org/cathen/14142b.htm 53. Mahmut Aydın, İsa Tanrı mı İnsan mı?, Dinler Arası Diyalog Bağlamında İsa- Mesih’in Konumu Sorunu, səh. 123. John Hick, Jesus and the World Religions, səh. 175 54. Mahmut Aydın, İsa Tanrı mı İnsan mı?, Dinler Arası Diyalog Bağlamında İsa- Mesih’in Konumu Sorunu, s. 123. John Hick, Jesus and the World Religions, s. 176 55. Maurice Casey, From Jewish Prophet to Gentile God, The Origins and Development of New Testament Christology, səh. 46 56. Maurice Casey, From Jewish Prophet to Gentile God, The Origins and Development of New Testament Christology, səh. 52 57. Mahmut Aydın, Yahudi Bir Peygamberden Gentile Tanrıya: İsa’nın Tanrısallaştırılma Süreci, İslamiyat III (2000), 4-cü buraxılış, səh. 68 58. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 243 59. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 244-245 60.

William C.

Varner, “Jesus the Son of God”, http://www.foigm.org/IMG/sonofgod.htm 61. Anthony Buzzard, “Who is Jesus? Do the creeds tell us the truth about him?” http://www.mindspring.com/~anthonybuzzard/jesus.htm 62. İslamiyat Dergisi, 15 Ağustos, 2003, Abdullah Şahin’in John Hick ile söyleşisi, http://www.islamiyatdergisi.com/b0704.asp 63. Archpriest Zachariah Butrus, “God is one in the Holy Trinity”, http://www.thegood-way.com/eng/article/a06.htm#3.2 64. Kuran-ı Kerim Tefsiri, Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır, http://www.kuranikerim.com/telmalili/araf.htm 65. Encyclopedia Britannica, Ultimate Reference Suite DVD 2004, “Logos” 66. Carlos Madrigal, Üç Tanrı mı Tek Tanrı mı? Tevhit’te Teslis, Bütün Dünya Kitaplığı, 67. John Marsh, Jesus in his Lifetime, Sidgwick and Jackson Published, səh. 44-46 69. Paul F. Knitter, No Other Name? A Critical Survey of Christian Attitudes Toward the World Religions, American Society of Missiology Series, No. 7, Orbis Books, New York, 2003, səh. 185 70. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 58 71. Paul F. Knitter, No Other Name? A Critical Survey of Christian Attitudes Toward the World Religions, səh. 184 72.

E.

P.

Sanders, Jesus in Historical Context, http://theologytoday.ptsem.edu/oct1993/v50-3-article8.htm 73. E. P. Sanders, The Historical Figure of Jesus, səh. 161 74. Paula Fredriksen, From Jesus to Christ, The Origins of the New Testament, Images of Jesus, səh. 18 75. Dr. Paul R. Eddy, Was Early Christianity Corrupted by ‘Hellenism’?, http://www.xmark.com/focus/Pages/hellenism.html 76.

William C.

Varner, “Jesus the Son of God”, http://www.foigm.org/IMG/sonofgod.htm 77.

William C.

Varner, “Jesus the Son of God”, http://www.foigm.org/IMG/sonofgod.htm 78. Michael Baigent, Richard Leigh, Henry Lincoln, The Messianic Legacy, səh. 157 79. Leslie Hardinge. The Celtic Church in Britain. S.P.C.K. for the Church Historical Society, London, 1972. Səh. 37 80. “Socinianism”. The Catholic Encyclopedia, copyright © 1913 by the Encyclopedia Press, Inc. Electronic version copyright © 1996 by New Advent, Inc.

(http://www.newadvent.org/cathen/14113a.htm) 81. Bir İslam Peygamberi, İsa Peyğəmbər, Muhammed Ata’ur Rahim, 3-cü nəşr, İnsan nəşriyyatı, səh. 140 82. Bir İslam Peygamberi, İsa Peyğəmbər, Muhammed Ata’ur Rahim, səh. 139, Anti-Trinitarian Biographies, A. Wallace, Introduction, səh. 79, 83. Unitarian Community Victoria, http://www.anzua.org/ucv/ 84. Muhammed Ata’ur Rahim and Ahmad Thomson, Jesus Prophet of Islam, səh. 187- 86. “Unitaryenizm”, http://dunyadinleri.com/unitaryen.html 87. Unitarian Community Victoria, http://www.anzua.org/ucv/ 88. Unitarian Christianity, William Ellery Channing, http://www.uuchristian.org/channing/unitarianchristianity.htm 89. Muhammed Ata’ur Rahim and Ahmad Thomson, Jesus Prophet of Islam, səh. 167 90. Yehova Şahitleri rəsmi veb səhifəsi, “Christendom Has Betrayed God and the Bible”, http://www.watchtower.org/library/pr/index.htm 91. Jack Donovan, “Islam, US, and Yeats’ Dilemma”, http://www.uuf.org/Sermon01/011104sIslam,Us,andYeats'Dilemma.htm 92. Susan Ritchie, The Promise of Postmodernism for Unitarian Universalist Theology, Journal of Liberal Religion Summer 2002, http://www.nuuc.org/academic.html 93. Susan Ritchie, The Promise of Postmodernism for Unitarian Universalist Theology, http://www.nuuc.org/academic.html 94. Susan Ritchie, The Promise of Postmodernism for Unitarian Universalist Theology, http://www.nuuc.org/academic.html 95. Ritchie, “The Promise of Postmodernism. 96. Mark D. Morrison-Reed, The Islamic Connection, http://www.firstunitariantoronto.org/Sermons/Th_%20Islamic_Connection.htm 97. Sidney Fox, Klaus Dose, Molecular Evolution and The Origin of Life, Marcel Dekker, Nyu-York, 1977, səh. 2.

  1. Alexander I. Oparin, Origin of Life, Dover Publications, Nyu-York, 1936, 1953 (yeni nəşr), səh.196.

  2. “New Evidence on Evolution of Early Atmosphere and Life”, Bulletin of the American Meteorological Society, 63-cü cild, noyabr 1982, səh. 1328-1330.

  3. Stanley Miller, Molecular Evolution of Life: Current Status of the Prebiotic Synthesis of Small Molecules, 1986, səh. 7.

  4. Jeffrey Bada, Earth, fevral 1998, səh. 40. 102. Leslie E. Orgel, “The Origin of Life on Earth”, Scientific American, 271-ci cild, oktyabr 1994, səh. 78.

  5. Charles Darwin, The Origin of Species: A Facsimile of the First Edition, səh. 189. 104. Charles Darwin, The Origin of Species: A Facsimile of the First Edition, səh. 184. 105. B. G. Ranganathan, Origins?, The Banner Of Truth Trust, Pennsylvania, 1988. 106. Charles Darwin, The Origin of Species: A Facsimile of the First Edition, Harvard University Press, 1964, səh. 179.

  6. Derek A. Ager, “The Nature of the Fossil Record”, Proceedings of the British Geological Association, 87-ci cild, 1976, səh. 133.

  7. Douglas J. Futuyma, Science on Trial, Pantheon Books, Nyu-York, 1983, səh. 197.

  8. Solly Zuckerman, Beyond The Ivory Tower, To plinger Publications, Nyu-York, 1970, 75-94; Charles E. Oxnard, “The Place of Australopithecines in Human Evolution: Grounds for Doubt”, Nature, 258-ci cild, səh. 389.

  9. J. Rennie, “Darwin’s Current Bulldog: Ernst Mayr”, Scientific American, dekabr 1992.

  10. Alan Walker, Science, 207-ci cild, 1980, səh. 1103; A. J. Kelso, Physical Antropology, 1-ci nəşr, J. B. Lipincott Co., Nyu-York, 1970, səh. 221; M. D. Leakey, Olduvai Gorge, III cild, Cambridge University Press, Cambridge, 1971, səh. 272.

  11. Time, noyabr 1996. 113. S. J. Gould, Natural History, 85-ci cild, 1976, səh. 30. 114. Solly Zuckerman, Beyond The Ivory Tower, New York: Toplinger Publications, 1970, səh. 19 115. Richard Lewontin, “The Demon-Haunted World”, The New York Review of Books, 9 yanvar 1997, səh. 28.

  12. Malcolm Muggeridge, The End of Christendom, Grand Rapids: Eerdmans, 1980, səh.